Categorie: Lesbrief

Mieke Vollenhoven 28 november 2025

Actueel voorbeeld: Als je onderhandelt, waarvoor kies je dan? Voor de kracht van een Wijs mens, een Sfeermaker of een Dromer? Of ga je erin als een Strijder? Wat is de kracht van een goede onderhandelaar, formateur of voorzitter? En… wat is de kracht van een politieke partij als er met andere partijen moet worden samengewerkt?

Met de 36 Krachtenspel-kaarten verken je zeven typische houdingen, leer je je grenzen aangeven, onderhandelen en het krachtenspel in groepen beter hanteren. Je werkt met eigen praktijksituaties. Welke houding heb jij als er diverse grote belangen spelen? Als je moet samenwerken? De keuze is niet simpel. Een Wijs mens kan de eigen waarden uit het oog verliezen. Een Dromer kan te lang vasthouden aan idealen. Een Strijder kan gaan vechten in plaats van confronteren, dat schept geen vertrouwen. Een Sfeermaker kan het te gezellig maken. Dat zien we elke dag gebeuren. Daarom is het nodig om – in het krachtenspel van de tijdgeest – die houdingen te verkennen. Dat is goed voor de democratie!

Pedagogische begeleiders kunnen met Krachtenspel die houdingen met leerlingen en studenten verkennen. Volwassenen kunnen met elkaar oefenen. Met hoofd, hart, handen en voeten. Dat is voorbereiding op Actief Burgerschap. Dat is Actief burgerschapsonderwijs. Dan gaat het niet meer over wie er bij jouw partij hoort en wie niet. Dan gaat om de vraag hoe je je inleeft in diverse belangen, je ondergrens bewaakt, samen een goed voorstel schrijft en stap voor stap resultaat bereikt. Het is hard nodig om dit te leren. Wil jij dit met jouw team verkennen? En de krachten leren bundelen? Dat kun jij als teamleider met Krachtenspel. In dit stuk staat een concreet voorbeeld hoe je dit kunt vormgeven.

In dit krachtenspel blijft je niet zitten in je eigen bubbel (groep, partij, denkbeelden, vakgebied), blijf je niet staan op dezelfde plek; je standpunt kan veranderen. Het gaat niet om winnen ten koste van anderen. Je leert je inleven, je ondergrens kennen (zover kan ik gaan en niet verder). Je ontdekt welke kaarten je op welk moment nodig hebt. Gaandeweg leer je beter omgaan met belangen en verschillen. Dat kan door houdingen te oefenen. Geen oefening van specifiek gedrag maar leren om in contact te blijven, te blijven staan, door te zetten of juist van houding te veranderen. Dat is een hele kunst. Levenskunst.

Krachtenspel is veel meer dan een spel. Je verkent houdingen en grenzen in sociaal spannende situaties. Ook als groep. Ook non-verbaal. De vraag is steeds: Vinden wij deze houding constructief? Durf ik het anders te doen? Dat hoeft niet altijd aardig te zijn. Het doel is om de houdingen en dynamieken in jezelf en de omgeving bewust te worden en beter te leren hanteren in situaties die mis kunnen gaan. Zodat we ons niet laten manipuleren, intimideren of voor de gek houden. Of onszelf misleiden. Dat is de uitdaging van de formateur; de docent die lesgeeft aan leerlingen die hij lastig vindt. De agent die iemand moet aanspreken die in de war is. Een kind dat wordt aangevallen. Een land dat de eigen grenzen wil bewaken. Het zijn heel verschillende situaties. En toch gaat het om dezelfde dynamiek. Wil je ook actief kennismaken met jouw team?

Lesbrief 1 Krachtenspel-speelkaarten. De stappen van het spel, een actieve kennismaking.

Naar een idee van: Mieke Bergman en Narda Tiebosch

Doel kennismaking: (Pedagogische) begeleiders verkennen de houdingen, krachten en dynamieken van Krachtenspel en leren elkaar veel beter kennen. Ze ontdekken de diverse werkwijzen op de Krachtenspel-speelkaarten, voeren een opdracht uit, evalueren en maken afspraken.

Doelgroep: Een team van (pedagogische) begeleiders. Eerst oefen je met collega’s, daarna met je eigen doelgroep (jongeren of volwassenen). In en buiten onderwijs.

Rol en uitdaging (bege)leider: Laat zien:

–        Wat de stappen van het spel zijn: stel bij, vul aan, biedt structuur (Extra kaart1)

–        Hoe grenzen kunnen spelen in de communicatie met elkaar.

–        Dat je van “fouten” kunt leren. Elk nadeel heeft z’n voordeel 😉

–        En dat er bij jou geen spelletjes worden gespeeld (Extra kaart 2).

–        Wat een constructieve wijze van feedback geven is (Extra kaart 3).

–        Hoe je samen een besluit kunt nemen over een vervolg (Extra kaart 4).

Werkmateriaal: Een (presentie) exemplaar van de fysieke 36 Krachtenspel-speelkaarten en het werkboek. In elk kaartspel zitten: 4 Startkaarten, 28 Krachtkaarten en 4 Extra kaarten. Op de Extra kaarten staan suggesties om (later) mee te nemen: De stappen van het spel, Voorbeeld Spelregels, Wijze van feedback en Besluitvorming. De eerste reacties op de speelkaarten zijn enthousiast. Professionals willen er gelijk wat mee doen!

N.B. Op www.krachtenspel.nl staan bij Start Krachtenspel digitale voorbeeldkaarten.

Tijdsindicatie: 120 minuten

De stappen van het spel bij kennismaking

1.      Vertel wat voor spel het is en wat het doel is. Schrijf de namen van houdingen zoals Strijder (zie de kaarten) op een bord/flap. Geef aan dat deze houdingen krachten in zich dragen die ook in groepen spelen.

2.      Laat de deelnemers bij een bepaalde houding/kracht gaan staan waarin ze zich goed herkennen als het spannend wordt. Noem een voorbeeld. Kijk samen naar de groepjes die zijn ontstaan: Welke houding/kracht is sterk in jullie team? Veel harde werkers? Wie zijn de sfeermakers? Welke houding/kracht missen jullie? Of durft niemand daar te gaan staan?

3.      Geef elk groepje vier krachtkaarten (bijv. die van de Harde werker) en nodig alle spelers/groepjes uit om te bekijken om wat voor spel het gaat en welke houdingen in het krachtenspel spelen. Geef ook aan: Bij elke houding/kracht kun je kiezen uit vier kaarten/werkwijzen! Je kunt Krachtenspel gebruiken om zelf te professionaliseren, voor projecten en in verschillende vakken. Kijk wat bij jullie past.

4.      Kom weer bij elkaar en bespreek kort wat voor spel het is (zie ook de inleiding hierboven) en hoe je Krachtenspel kunt gebruiken.

5.      Maak (samen) een keuze met welke krachten je vandaag wilt werken. Neem er niet te veel, dan blijft het overzichtelijk als je wilt uitwisselen. Later kun je – als het bevalt – met meer exemplaren meer doen en bereiken.

6.      Verdeel de groep overnieuw zodat de groepjes even groot zijn (max. 6 personen) en verdeel de gekozen houdingen/krachten over de groepjes. Elke groepje krijgt de vier kaarten van die houding/kracht. De groepjes bespreken kort de voorkant van de krachtkaart met een bepaalde houding in beeld zoals Wijs mens: Herken je deze houding en dynamische kracht? Kun je hier goed mee omgaan?  Vind je die houding – als het spannend wordt – lastig?

7.      Ga verder in op de vier werkwijzen om uit te kiezen (zie ondertitel op de kaarten). Bij de krachtkaarten zijn de volgende vier werkwijzen: Spelsituaties, Eigen verhaal/beeld, Oefeningen of Aanpakken.

8.      Kies als begeleider van tevoren een werkwijze (zodat de deelnemers niet alles hoeven te lezen). En geef die kaart aan de groep. Verzamel de andere kaarten als je die eerder hebt uitgedeeld.

9.      Nodig de groep uit om de drie (keuze) opdrachten op de achterkant te bekijken en te beslissen welke opdracht ze gaan uitvoeren. Voorbeeld: Strijder: Kaart Aanpakken. Opdracht 1: Ik ben een goede Strijder als… (Zie de kaart)

10.   Laat de opdracht uitvoeren en evalueren in het groepje: Wat heeft het opgeleverd? Wat is sterk? Wat kan beter? Waarvoor zou jij deze kaarten gebruiken? Waar? Hoeveel nodig? Indien je doelgericht met een houding/kracht wilt werken, zijn meerdere setjes nodig voor een groep zodat elk groepje een set kaarten heeft.

11.   Evalueer Krachtenspel-kaarten. Verwijs naar het Werkboek en de website (vervolg-werkmateriaal diverse leeftijden). Wat willen jullie er mee? Wat is de volgende stap?

12. Geef – indien beloofd – de feedback door via Info@krachtenspel.nl En anders ook graag. Bedankt!

Presentie-exemplaar Speelkaarten en werkboek aanvragen?

De 36 speelkaarten (zie illustratie) van Krachtenspel zijn luxe vormgegeven, A6 formaat, 96 keuzeopdrachten, laminaat en afgeronde hoeken en in een kunststof mapje. Het werkboek is voorzien van de visie, doelen, geeft aan hoe je samenhang kunt bereiken (zie inspectie onderwijs), didactische stappen met illustraties van voorbeeldkaarten. Op de kaarten, het werkboek en de website vind je tal van (vervolg)mogelijkheden om je eigen route te bepalen. Wil je de Krachtenspel-speelkaarten leren kennen? Dat kan voor Instappers door:

1.      Draag 29 euro bij en ontvang een presentie-exemplaar van de 36 Krachtenspel-kaarten en het Werkboek voor begeleiders. Dat kan tijdelijk (zolang de voorraad strekt) voor ongeveer de helft van de prijs. Zie info bij Donorbox op www.krachtenspel.nl;

2.      Draag 49 euro bij en ontvang tweemaal de 36 speelkaarten en tweemaal het werkboek (meer dan de helft van de prijs). Dat kan tijdelijk (zolang de voorraad strekt) indien je via Info@krachtenspel.nl aangeeft dat je de Krachtenspel-speelkaarten in je team een keer gaat gebruiken en korte feedback geeft binnen drie weken na ontvangst (Wat vinden jullie sterk? Wat kan beter, wat gaan jullie ermee doen?).

3.      Indien je meer exemplaren wilt, kun je je inschrijven op het inschrijfformulier voor organisaties op de website (zie menu). Dan draag je iets bij aan de kosten van Krachtenspel. Indien je meedoet aan een pilot krijg je flinke korting en extra materiaal.

Als je stemt, waar kies je dan voor – voor de kracht van een Strijder, een Harde werker of een Leider? Laat jij je misschien verleiden door een Goede Spreker? Of kies je voor een Wijs mens die wellicht zorgt dat deze mensen samenwerken? Wat is de kracht van de lijsttrekker? En wat is de kracht van de partij?

Met de 36 Krachtenspel-kaarten leer je zeven houdingen en krachten kennen (zie voorbeeldkaarten in de illustratie), keuzes maken en het krachtenspel in groepen beter hanteren. Welke houding kies jij in een lastige situatie? De keuze is niet simpel. Een Strijder kan onnodig aanvallen. Een Harde werker kan oververmoeid raken. Een Wijs mens kan gaan manipuleren. En een leider kan gaan overheersen. Dat zien we elke dag gebeuren. En daarom is het nodig om die houdingen te verkennen!

Pedagogische begeleiders kunnen met Krachtenspel die houdingen met leerlingen en studenten verkennen en fysiek oefenen. Dat is voorbereiding op Actief Burgerschap. Dat is Actief burgerschapsonderwijs. Dan gaat het niet meer over linkse of rechtse denkbeelden. Dan gaat om de vraag hoe je praktijksituaties inschat, je eigen grenzen bewaakt, je inleeft in de ander en hoe je kunt samenwerken, aanpakken en resultaat bereiken. Het is hard nodig om de krachten te bundelen. Wil jij ook voorbij de polarisatie? Dat kan met Krachtenspel.

Doel: Met de 36 Krachtenspel-speelkaarten en het bijbehorende werkboek voor begeleiders zoals docenten krijg je snel overzicht over de krachten die spelen in personen, groepen en de samenleving. Je verkent actief de krachten, je grenzen en dynamieken in groepen. Ook fysiek! Gaandeweg leer je grenzen hanteren, beter omgaan met verschillen… omgaan met groepsdruk en de krachten bundelen. Met hoofd, hart en houding. Op de website staat vervolgmateriaal. Krachtenspel.nl is bestemd voor sociaal-emotionele educatie en voorbereiding actief burgerschap.

Doelgroep: Pedagogische begeleiders en deelnemers in het onderwijs en daarbuiten. Allereerst voor 12+ en 15+. Deels voor 10 +.

Inhoud: In elk kaartspel zitten: 4 Startkaarten, 28 Krachtkaarten en 4 Extra kaarten. Op de Extra kaarten staan kort: De stappen van het spel, Voorbeeldspelregels, Wijze van feedback en Besluitvorming. Elke Kracht/houding heeft vier kaarten met een eigen werkwijze: Eigen verhaal en beeld, Oefeningen, Spelsituaties en Aanpakken (in de groep, omgeving). Op alle Krachtkaarten staan drie keuzeopdrachten zodat je kunt kiezen en aansluiten bij de doelgroep.

Uitvoering materiaal: De speelkaarten zijn luxe vormgegeven op A6 formaat, met laminaat en afgeronde hoeken. Het werkboek is voorzien van een samenvatting van de achterliggende visie, concrete stappen, didactische aanwijzingen en illustraties van voorbeeldkaarten.

Meerwaarde: De Krachtenspel-kaarten onderscheiden zich volgens gebruikers door de visie, doelgerichtheid, samenhang, nodige diepgang, flexibele bouwstenen, concrete oefeningen,  spelsituaties en inzichten die je elke dag kunt toepassen en perspectief geven op sociale en maatschappelijke vraagstukken. Je kunt de kaarten gebruiken binnen en buiten het onderwijs. Op de kaarten en de website vind je tal van keuzemogelijkheden om je eigen route te bepalen. Wil je de Krachtenspel-kaarten leren kennen, gebruiken en helpen? Dat kan door middel van een bijdrage vooraf of korte feedback achteraf. Deelname aan deze actie met de eerste druk van de speelkaarten kan via twee stappen voor pedagogische begeleiders en leiders.

1.      Vraag via info@krachtenspel.nl een presentie-exemplaar van de set met 36 Krachtenspel-kaarten en het werkboek voor begeleiders. Dat kan tijdelijk (zolang de voorraad strekt) voor ongeveer de helft van de prijs door €29 bij te dragen aan Krachtenspel via Donorbox (zie de balk onderaan op de website www.krachtenspel.nl). Geef je naam en adresgegevens door. Als je ook een account aanmaakt op de website, kun je gratis al het digitale werkmateriaal op de website downloaden. Dat kan omdat we als vrijwilligers werken aan dit sociale doel.

2.      Of vraag een of meer collega’s om de Krachtenspel kaarten samen uit te proberen en korte feedback te geven. Dan ontvang je tijdelijk voor €49 (meer dan de helft van de prijs) tweemaal de 36 speelkaarten en tweemaal het werkboek. Indien je dat wilt kun je daarna kiezen om mee te doen aan een korte pilot in de school en ontvang je het stappenplan om alle doelen te bereiken.

©Mieke Vollenhoven september 2023 www.krachtenspel.nl

Dit is een samenvatting van het procesformat Tien stappen Krachtenspel.nl (zie toelichting in Nieuwsbrief 11 in de Nieuwsrubriek op de website). Het hele procesformat (matrix) met de doelen en verwijzing naar de oefeningen, verhalen, spelsituaties en aanpak komt beschikbaar als extra materiaal voor organisaties die zich inschrijven.

Stap 1: Toon Leiderschap: Leiden betekent visie en daadkracht tonen voor (jonge) mensen waar het om gaat. Leg uit in deze stap waarom het nodig is om meer verantwoordelijkheid te nemen in het omgangsklimaat; hoe je je eigen houding en grenzen beter kunt leren hanteren door te oefenen. En laat zien hoe dat op speelse wijze kan. Begin met de Start Krachtenspel op de website.

Stap 2: Focus op houding en grenzen: Begeleiden betekent ook je eigen grenzen beter leren hanteren. Je leert als Strijder boosheid en irritatie beter hanteren. Opbrengst: Meer zorgvuldig aangeven van grenzen. Minder spanning. Betere sfeer.

Stap 3. Benoem grenzen, emoties en energie: Als je situaties verheldert en grenzen en gevoelens aangeeft, dan kun je lekker werken en beter presteren. Je leert als harde Werker in balans te blijven en je energie te bewaken. Opbrengst: Grenzen bewaken. Minder energieverlies.

Stap 4: Breng samen de visie in beeld en geef feedback: Een proces in het omgangsklimaat werkt als je er samen voor gaat en van elkaar leert. Je leert als Wijs mens zorgvuldiger waar te nemen en oefent tactieken om je niet te laten misleiden. Opbrengst: Zinvol van elkaar blijven leren en wijzer worden.

Stap 5: Geef anderen verantwoordelijkheid en vraag feedback: Kom samen in je kracht door te bewegen, stil te staan en te genieten van het leerproces. Je leert als Sfeermaker feedback te vragen en meer te genieten. Ook van het proces. Opbrengst: Meer contact, energie en gemeenschapszin.

Stap 6: Zorg dat deelnemers meer verantwoordelijkheid krijgen: Wees je bewust van wat er bij de deelnemers speelt (eerst begrijpen) voordat je verantwoordelijkheid geeft. Je leert als Goede Spreker beter luisteren, verantwoordelijkheid te geven en stimuleert deelnemers duidelijke taal te spreken. Opbrengst: Alleen het gesprek begeleiden waar dat nodig is.

Stap 7: Bespreek samen met de omgeving verantwoordelijkheid en grenzen Professionals tonen verantwoordelijkheid door te zeggen wat ze vinden en te doen wat ze kunnen.  Je leert als Leider beter overzicht te geven en in te grijpen. Opbrengst: Meer (jonge) mensen gaan meedoen.

Stap 8: Werk met mensen uit de buurt (indien nodig) aan grenzen. Een fijn omgangsklimaat kun je realiseren als je trouw blijft aan jezelf en anderen. Je leert als Dromer beter je verlangens tot uitdrukking te brengen en omgaan met feiten en meningen en gevoelens. Opbrengst: Mensen vinden het leuker om bij te dragen.

Stap 9. Ga na hoever jullie zijn in het stellen van grenzen. Door met elkaar te kijken wat jullie al hebben bereikt en wat dat oplevert blijf je gemotiveerd. Ga in deze stap na met wat jullie (nog niet) hebben bereikt in het omgaan met grenzen. Opbrengst: Je weet hoe jullie nog aan grenzen willen werken. Voor jezelf, de deelnemers en in de buurt.

Stap 10: Vier successen, maak de balans op en neem zorgvuldig afscheid. Door de balans op te maken en successen te vieren is duidelijk hoe sterk jullie zijn. Ga in deze stap na met wat jullie hebben bereikt aan sociale kracht. Opbrengst: Jullie tonen je sociale kracht en kwetsbaarheid. Voor jezelf, de deelnemers en met elkaar – als actief burger –  in de buurt/buitenwereld.

De start, het eerste deel van de reis is geschikt voor alle leeftijden (10+). Elke opdracht in dit gebied duurt ongeveer 15 minuten. Vergeet niet deze route mee te nemen.

Veel plezier !

De route

1. Ga naar Start Krachtenspel.nl En lees de inleiding.
2. Startkaart 1 Voer de eerste opdracht uit: Kleur en kracht. Bekijk in video 1 de zeven krachten en hun keerzijde. Welke krachten kennen jullie al?
3. Startkaart 2 Voer samen de opdracht uit: Weerbericht. Om wat voor Krachten gaat het in de groep waarmee jij dit krachtenspel speelt?
4. Doe de Test In welke rol/houding herken jij je goed? Welke kracht zit daar achter?
5. Startkaart 3 Voer de opdracht uit Je gaat op reis. Wat willen jullie meenemen op reis in het gebied van Krachtenspel?
6. Kies (met de begeleider) een van de zeven Krachtkaarten bij de picto’s en verken deze kracht door middel van de opdracht.
7. Bekijk samen Overzicht werkwijzen op deze pagina. Welke werkwijze spreekt jullie nu vooral aan? Hoe gaan jullie verder? Er zijn vele routes mogelijk! Krachtenspel.nl biedt 7 keer 7 manieren om de sociale krachten, houdingen en rollen te leren hanteren.
8. Neem een lange pauze (een uur, een dag, een week?) en verken de volgende keer de overige Krachtkaarten op level 1.
9. Zorg dat alle krachten en houdingen bekend zijn voordat jullie verder reizen naar level 2.
10. Kies op level 2 uit de krachten en werkwijzen die bij jullie passen. Zie de suggesties onder de Krachtkaarten op de website.

Overzicht:
Level 1: Start Krachtenspel: Je ontdekt de krachten en werkwijzen (AL). Bijv. in 6 weken.
Level 2: Je voert de opdrachten bij een Kracht of Werkwijze uit. Bijvoorbeeld twee krachten in een seizoen. Er zijn opdrachten voor Alle leeftijden en voor 15 jaar en ouder.
Level 3: Totale reis: Je leert samen de zeven krachten, houdingen en werkwijzen beter hanteren. En je zorgt voor een sociaal klimaat. Bijv. in een jaar.

Begeleiders: Zie voor meer informatie de gebruiksaanwijzing: Hoe werkt het?

Je staat er bij en je kijkt ernaar en je gevoel zegt dat het niet klopt: Dat er iets moet gebeuren. Dat het zo niet kan. Je moet, als je (mede) verantwoordelijk bent, reageren. Maar hoe doe je dat als je niet goed weet wat er aan de hand is? Als er wordt gemanipuleerd is er ook vaak sprake van verwarring en grensoverschrijding. Je krijgt geen duidelijke antwoorden op je vragen en de onrust neemt toe. Aan welke situatie denk jij als je dit leest? Hoe los je het op?

Over deze thematiek gaat de workshop voor professionals van de kerngroep Krachtenspel.nl op 22 november in Amersfoort (13.00 uur – 17.00 uur) onder leiding van Mieke Vollenhoven en m.m.v Christine Brons (Beeldcoaching). De deelnemers (professionals) ontdekken wat er gebeurt in de waarneming, hoe je kijkt naar concrete situaties met kinderen, jongeren en collega’s, hoe je je invloed als professional kunt gebruiken als het lastig is om te beinvloeden. We werken met het (arche)type Wijs mens en de informatie Ken je wijsgeest (Bron: Krachtenspel.nl) en concreet beeldmateriaal (Beeldcoaching) dat laat zien hoe hoe je een situatie helder kunt beoordelen en begeleiden als je met manipulatie of intimidatie te maken hebt.

Beeldvorming

Voorbeeld 1: Je ziet een meisje van een jaar of negen heftig inpraten op een ander meisje. Zij geeft dat meisje een duw. Je vliegt erop af en pakt het kind stevig aan. Dat mag niet! Zeg je boos. Ben jij soms … en je voegt er nog een woord aan toe waardoor het meisje je ontsteld aankijkt. Later is ze in de groep nog steeds teruggetrokken. En vraag je je af: wat is er eigenlijk gebeurd? Wat heb ik gedaan? En het besef: Dit had ik niet mogen doen.

Voorbeeld 2: Je zit in een bespreking met een nieuwe directeur en er worden afspraken gemaakt. Je krijgt het gevoel dat het niet klopt: Dit is niet goed voor je project maar je kunt er de vinger niet achter krijgen. De argumenten lijken te kloppen maar de verhoudingen zijn veranderd. Met een mengeling van gevoelens die je nog niet kunt duiden, ga je naar huis. Je voelt onrust en wantrouwen. Wat zijn hier de feiten? Wat betekenen je gevoelens?

Of je de collega of de directeur bent. In alle gevallen is het de vraag hoe je invloed uitoefent bij manipulatie en intimidatie. Het gaat om vragen zoals:

Wat pak je aan?

• wat is je interpretatie en wat zijn de feiten? Ken je de context en weet je wat er nodig is bij de diverse betrokkenen?
• welke grens wordt overschreden en hoe merk je dat? Hoe kun je het grensoverschrijdend gedrag bespreekbaar maken?
• om wat voor macht gaat het? Speelt er misbruik van voorkennis, positie of zijn er onduidelijke afspraken?

 

De kracht van invloed

De deelnemers ontdekken hoe ze vanuit hun eigen rol effectief kunnen omgaan met de kracht van beïnvloeden. En wat ze kunnen doen met concrete situaties en het werkmateriaal Ken je Wijsgeest in hun eigen doelgroep. Ze geven elkaar tips en suggesties over het oplossen van lastige situaties en het werken met inzichten uit www.Krachtenspel.nl (open source) in hun eigen doelgroep. Deze middag is bestemd voor professionele begeleiders en doelgericht van opzet. Bijvoorbeeld leerkrachten, (beeld)coaches, begeleiders, zorgverleners of leiders. De diverse workshops zijn apart van elkaar te volgen en vormen samen een leergang. Kosten actieve kennismaking: 70 euro. Snel opgeven kan via Info@krachtenspel.nl

 

Speelse impressie van de workshop op 4 oktober

Stel je voor. Jij bent minister. En je krijgt de opdracht om een week lang te oefenen met je eigen uitdaging. Non-verbaal, want dan gebeurt er iets. De minister van defensie moet oefenen om het land te verdedigen zonder aan te vallen; de minister van werkgelegenheid om het vuur brandende te houden zonder een stresskip te worden. Lukt hen dat? Voor dit soort uitdagingen staan de ministers op 4 oktober op de inspiratiemiddag van Krachtenspel.nl. En ze gaan de uitdaging volop aan! Welke beelden staan nog op mijn netvlies?

Uitdaging op de werkvloer

Wat nog vers in mijn geheugen ligt, is het moment dat de minister van defensie met zijn lange donkere haren gaat oefenen om het land te verdedigen zonder aan te vallen. Hij begint met voorzichtige aanvallende bewegingen en komt uit bij een sterke vloeiende beweging. De andere ministers waarderen de strijddans en moedigen hem aan: Ja, zo! Roepen ze. De minister van Media blijft tijdens alle oefeningen beeldschoon met haar roze hoedje op en maakt duidelijk dat beelden vaak meer zeggen dan woorden. De ministers dagen elkaar uit om – ieder met hun eigen uitdaging – oplossingen te vinden. Ze proberen ter plekke uit wat wel en niet werkt. En er mogen zelfs foto’s worden genomen terwijl ze oefenen. Dat is dapper!

Kwetsbaar en sterk

Wat me raakt is, dat het vuur van de werkgeest zorgvuldig wordt bewaakt door de Minister van Werkgelegenheid; het groene leven lachend wordt gevierd door de Minister van Natuur, sport en spel. En dat de koningin, die kwetsbaar lijkt in haar witte jurk, heel goed weet wat ze wil. Ze zorgt ervoor dat alle ministers hun uitdaging aangaan. Ik zelf heb als koning deze middag een opvallend donkere stem en sta haar bij. En ik krijg het warm van mijn taak. De fluwelen jas gaat al snel uit. Het is lachen en toch nemen alle 15 deelnemers hun rol serieus. Deze ministers beseffen donders goed dat hun houding van grote invloed is op mensen in de samenleving.

Wat nemen we mee? 

In het korte verhaal Het krachtenspel op de website hebben de ministers een week de tijd om hun uitdaging aan te gaan en voorbeeldgedrag te laten zien. De deelnemers op de inspiratiemiddag in Amersfoort hebben op 4 oktober maar een paar uur. Ze willen graag wat langer in groepjes werken. En dieper ingaan op vragen zoals: Wat zou jij als adviseur de koningin adviseren? Hoe kun je elkaar als ministers helpen om de krachten te hanteren? Ik hoop dat ze in hun eigen omgeving meer met het verhaal doen. Op school, als coach, begeleider in de thuiszorg…kun je er alle kanten mee op.

Het korte verhaal Het krachtenspel staat bij de verhalen op www.krachtenspel.nl Sociaal Emotionele Educatie voor jong en oud.

 

Op sociale media kom ik naar aanleiding van de rellen in ons land de volgende vraag tegen:

“Zijn we nu zo decadent of zo uit elkaar gegroeid of zo losgezongen van de realiteit of zo angstig of zo vergeten of zo eenzaam? Zeg het maar… “ (Wielie Elhorst):

Door Mieke Vollenhoven

Een vraag die me raakt. Er staat hier: Wat bezielt ons? Er staat niet: Wat bezielt hen? In de antwoorden komt al snel het oordeel over de relschoppers, deze mensen, om de hoek kijken: Het zijn egotrippers. Ze moeten hard aangepakt worden. Het is te gek voor woorden. Hoe halen ze het in hun hoofd. Zo vecht je niet voor vrijheid. Straks krijg je nog een burgeroorlog. etc. Er komt gelukkig nog een vraag: Hoe komt het dat mensen zich zo grenzeloos verzetten? Waardoor groeien we uit elkaar? Direct daarop weer de reactie: Je mag het niet goedpraten. Met als antwoord: Dit is geen goedpraten. Ik sluit daarop aan:

Natuurlijk moet grensoverschrijdend gedrag worden aangepakt. Daar wordt volop over gepraat en aandacht aan besteed. Maar nog belangrijker is wellicht de vraag: Wat maakt het dat deze (jonge) mensen zo woest worden? Zo verdeeld, ook vanbinnen. Wat doen we daarmee? De woede speelt niet alleen bij de relschoppers. De groep is groter. Er zijn mensen die enorm balen. Maar er is ook een grote groep bij wie het dieper zit. Wat doen we bijvoorbeeld met (jonge) mensen die er niet bij horen? Of voor hun gevoel geen perspectief meer hebben? Ik werk elke dag samen met anderen aan gereedschap om de krachten achter de polarisatie te herkennen en samen beter te leren hanteren. Het wij-zij denken lijkt sterker te worden. Er klinkt voor mij bij veel mensen een roep om de eigen waarde te mogen uitdrukken in de verscheurdheid. Een schreeuw. Ook vanbinnen. Bij meer mensen. Dat kan in ons vrije land. Mensen willen meer dan brood en spelen.

Meer dan brood en spelen

Dan komt er een vraag aan mij: Hoe doe jij dat dan elke dag? Mijn reactie: Samen met anderen maak ik op www.krachtenspel.nl duidelijk hoe (geest)krachten zoals de strijdgeest en de heersgeest in onszelf en groepen over de top kunnen gaan. Wanneer ze constructief zijn en destructief kunnen worden. En wat je dan kunt doen. Naast de aanpak van destructief gedrag door specialisten en het geven van heldere informatie, is het nodig te werken aan preventie en te reflecteren op onze houding in de communicatie. En als (bege)leiders (jonge) mensen te helpen hun weg te vinden in dit krachtenspel. Zeg maar: Sociaal-emotionele educatie voor jong en oud.

Hoe voorkomen we dat mensen over de top gaan? Hoe helpen we (jonge) mensen om de balans te vinden? Welke houding werkt wel en niet? Welke woorden dragen bij en welke woorden zetten mensen in een hoek? Dat is essentieel voor (bege)leiders in de samenleving. Een goedspreker kan zomaar een kwaadspreker (Bron: Krachtenspel.nl) worden en mensen opjutten. Wat doe jij dan? We gebruiken al onze kennis en creativiteit om toegankelijk en veelzijdig gereedschap direct aan te bieden op dit terrein. Iedereen kan erbij. Open source. Non profit.

“Kunnen we iets creatievers doen dan deelnemen aan een zoveelste plan, commissie, pamflet, project of onderzoek?”

Ik vraag: Kunnen wij eens afspreken? En kijken of we in dit opzicht met anderen iets creatievers kunnen doen dan deelnemen aan een zoveelste plan, commissie, pamflet, project of onderzoek? We spreken af om (later) verder te appen. Het moet zonder hoge verwachtingen. Want we zitten al in diverse samenwerkingsverbanden…

Te weinig houvast  

Als ik naar jonge mensen kijk die keihard losgaan, vraag ik me af: Hoe kun jij op een andere manier je kracht laten zien? Je eigenwaarde? Ze staan apart. Het is ieder voor zich als het los gaat. Er is – hoe vreemd ook – een overeenkomst tussen mensen die tekeergaan en mensen die zichzelf opsluiten. De overeenkomst is vervreemding van jezelf en anderen. Verwarring diep vanbinnen. Je houdt je dan vast aan je eigen waarheid of die van je vrienden. De media doen er niet meer toe. Die lijken vooral te manipuleren. De vervreemding is groeiende. Soms tot op het bot. Grote groepen mensen vervreemden door stress, isolement, een gebrek aan invloed en samenwerken. Ze hebben te weinig houvast. Sociaal, emotioneel, moreel en levensbeschouwelijk. Het gaat niet alleen om het hebben van geld. Er is te weinig contact, begeleiding en inspirerend leiderschap. Een tekort aan een leeromgeving waarin je verder kunt groeien. Voor veel (jonge) mensen. Maar wat kunnen we er als professionals aan doen?

Wij bieden gereedschap voor begeleiders dat voldoet aan de nodige criteria om sociaal-emotionele problemen beter te hanteren: positief, concreet, haalbaar, onpartijdig, niet te persoonlijk, niet moralistisch of zweverig. De verhalen, beelden, het spel en de oefeningen zijn getest in de praktijk en gebaseerd op praktijkonderzoek. We willen dit gereedschap graag onder voorwaarden delen met organisaties die passen bij onze missie. Organisaties die samenwerken. Een uitgever die niet alle rechten wil. Hoe komen we tot een gemeenschappelijke aanpak op dit gebied?

Reacties: info@krachtenspel.nl