Auteur: Krachtenspel

Welke meetlat is er nodig voor persoonsvorming en sociaal-emotionele educatie? Is beter, hoger, sneller dan het juiste criterium of meer geld? Willen we visie en doel vastleggen in een soort Sociaal Klimaatakkoord en begeven we ons dan op glad ijs? 

Auteur: Mieke Vollenhoven m.m.v. Dirk van der Spoel en Chris Zitter

Jazeker, dat akkoord zouden we graag willen en we begeven ons beslist op glad ijs. Het sociaal klimaat speelt immers op een gevoelig terrein, vol onverwachte hoeken en gaten. In groepen leven verborgen krachten. Krachten die onder gedachten verscholen liggen, zoals verleidingen, misverstanden en tegenslag. Er komt op dit terrein, sociaal-emotioneel gezien, storm en tegenwind op ons af. Zijn de wetenschappers aan de sociale milieutafels het al eens over het omgangsklimaat en over de maatregelen die nodig zijn? Als dat zo is kunnen we, hoop ik, snel richting een Sociaal Klimaatakkoord.

Voor zo’n akkoord is bedachtzaamheid nodig, dat mag niet een haastklus worden. Want het gaat bij persoonsvorming en sociaal-emotionele educatie om kwetsbare zaken als overtuigingen, mentaliteit en identiteit. Om dynamische krachten die voor sociale cohesie of onrust zorgen. Daar rotzooi je niet mee. Het is wel de vraag of professionals (leiders, experts, opleiders, coördinatoren, coaches en docenten op dit gebied) in school of bedrijf deze krachten kunnen herkennen en hanteren. Kunnen die professionals ervoor zorgen dat leerlingen, studenten en collega’s er beter mee leren omgaan? Gelukkig kan dat, maar het vraagt wel om een andere bril en een zorgvuldige aanpak.

Waar zitten de hoeken en gaten op dit terrein? 

Dit sociale terrein is lastig te onderzoeken. Het is te vergelijken met de kracht van elementen: het kan er gaan stormen of er verspreidt een lopend vuur. In het sociaal-emotionele klimaat red je het niet met alleen een rationalistische insteek. Daarmee kun je er wel over praten, maar daar blijft het dan vaak ook bij. Het gaat juist om doen, ook om verantwoord experimenteren met methodieken die zich in de praktijk bewezen hebben. Met meer regels en straffen kom je niet ver in dit klimaat. Het is nodig om effectief te kunnen reageren in stresssituaties, bij onderbuikgevoelens, sociale muren, nepnieuws en oude pijn. Je moet een situatie snel kunnen inschatten en weten wat je doet, ook al heb je geen tijd om na te denken. Zeker in zwaar weer reageren mensen minder beheerst, meer vanuit hun onderbuik; dat gebeurt letterlijk, ook in de hersenen. Hoe hanteer je dat?

Professionals kunnen dit thema niet zomaar over laten aan bedrijven of de overheid, omdat het om onze identiteit gaat en bijvoorbeeld het curriculum op scholen. Wat leren we leerlingen en studenten? Het wordt tijd voor veel (school) organisaties om een duidelijk standpunt in te nemen over hun leer- en werkklimaat en daarin te oefenen. En een antwoord te geven op de vraag: Hoe kunnen we de participatiesamenleving samen tot een succes maken? Wat ik graag zou willen is dat we meer inzetten op een Sociaal Klimaatakkoord.

Waar staan we nu?

Je kunt als leider alleen met voldoende perspectief, met een goede stafkaart van het terrein, aan dit thema werken en samen op weg naar zo’n akkoord gaan. Voordat je op weg gaat, moet je je precieze locatie op die kaart weten. Waar sta je, wanneer het om persoonsvorming gaat, om niet-cognitieve vermogens, groepsdynamische en vormende krachten, mentaliteit, pedagogische tact, identiteit en cultuur? Het gaat om wie we zijn en willen zijn. Organisaties en bedrijven zullen meer tijd en energie moeten steken in niet-cognitieve vermogens, in capaciteiten voor zelfredzaamheid, welzijn en verantwoordelijkheid. Want daar hangen de prestaties sterk mee samen. De Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR)* heeft het over doenvermogen in de publicatie ‘Weten is nog geen doen. Een realistisch perspectief op zelfredzaamheid’.  

Waar kiest het onderwijs, het bedrijfsleven of de zorg voor? Vanuit welke visie en welke kernwaarden? Welke vermogens, capaciteiten gaan we vooral aanspreken? Welke valkuilen willen we vermijden? Gelukkig hoeven we niet alles opnieuw te ontdekken. Er ligt bruikbaar, bewezen effectief materiaal op dit gebied. Een voorbeeld daarvan is: Focus 3, instrument om beleid te toetsen op pedagogische kwaliteit**. Dit instrument gaat in op zowel de pedagogische, de psychologische en de levensbeschouwelijke kwaliteit van scholen. Het gaat niet zozeer om de invulling maar om een brede meetlat, een toets waarmee je samen kunt kijken waar je staat en welke kant je op gaat. Wat zijn je basale keuzes, wat is je mensbeeld, wat je focus en welke kwaliteitscriteria je hebt op dit gebied. Als je niet met een kritische bril zoals deze kijkt, kun je als organisatie niet je koers bepalen en niet overeind blijven. Dan wordt het voor je bepaald wat leerlingen en studenten (cliënten, patiënten etc.) leren.

Verantwoorde focus

Een duidelijke meetlat is een kaart, een kompas, een focus en toets tegelijk. Je meet met het instrument de kwaliteit van je (school)organisatie op dit gebied, ook onderweg. De focus is allereerst gericht op de ontwikkeling van leerlingen en studenten, hun Welzijn en Verantwoordelijkheid. Dat vraagt van leiders dat ze naast het managen en besturen van de organisatie, een duidelijke rol op zich willen nemen als Coach en Inspirator. Uitgangspunt is het mensbeeld, een realistische visie op de essenties van mens-zijn. Hoe kijken we naar onszelf, wat zien we aan onze zon – en schaduwzijde? Focus 3 geeft de volgende Essenties van mens-zijn aan in het spanningsveld: Verbondenheid en gebrokenheid, Uniciteit en schaduwzijde, Creativiteit en stagnatie, Succes en falen. De hele organisatie en het hele ontwikkelproces staan ter discussie. Het gaat bij persoonsvorming niet om een vak in een beperkte vrije ruimte! Het gaat in deze focus om voortdurend professioneel: Inspelen op de behoeften van (jonge) mensen: Contact, Grenzen, Verbeelding en Contract; Ontwikkelen van capaciteiten zoals: Vertrouwen, Autonomie, Initiatief en Constructiviteit; Bewaken van de menselijke maat aan de hand van duidelijke criteria als (sociale) Veiligheid, Evenwicht, Perspectief en Integratie. De behoeften, capaciteiten, criteria en doelen zijn in Focus 3 aangegeven. Professionals en scholen bepalen in de toets in welke mate ze hieraan willen voldoen.

De route en de kaart

Als we een realistisch vertrekpunt hebben, de kaart en de koers die aangeeft waar we voor werken, dan kunnen we stap voor stap op weg naar een Sociaal Klimaatakkoord. Dan kun je als professional betrokken en kritisch reageren op de ontwikkelingen en de gevolgen voor (jonge) mensen en hun leefwereld. Met zo’n duidelijke kaart ben je als leider, professional niet overgeleverd aan de valkuilen op dit terrein, dit gladde ijs. Professionals in organisaties kunnen niet zonder een duidelijk beleid op dit gebied. Ze staan voor de uitdaging om beter te leren omgaan met de houdingen van mensen, omgangsklimaat, overtuigingen en mentaliteit. De krachten van de geest bewegen zich als de wind om je huis, een mogelijke veenbrand in eigen gelederen, gevoelens die ineens opspelen.

Er zijn op dit moment grote verschillen in visie en aanvliegroutes op het gebied van persoonsvorming en sociaal-emotionele educatie. Er zijn allerlei ontwikkelgroepen druk bezig beleid te maken. In de euforie van Curriculum.nu dreigt juist dit onderwerp te worden overgeslagen, onder meer door de verschillen in opvatting. De vragen die mij voortdurend bezighouden zijn: welke instrumenten kunnen over de vakgebieden heen reiken? Welke toetsen helpen om te komen tot een Sociaal Klimaatakkoord? Welke taal kan professionals verbinden? Het gaat om een taal die ook toegankelijk is voor leken, om de kloven in de samenleving te overbruggen. Wij, die ervoor doorgeleerd hebben, moeten het vakjargon leren loslaten, verschillen overbruggen en met de tijd meegaan: Bewegen, leren loslaten en een moderne, passende jas zoeken. Eentje die lekker zit. Uiteraard zonder de baby met het badwater weg te gooien.

Wat werkt niet?

Effectief reageren is extra lastig in stressvolle situaties. Dat geldt ook voor (school)organisaties die op dit gebied keuzes moeten maken. Wat is een niet-effectieve reactie? Ik tap nogmaals uit het WRR-rapport “Weten is nog geen doen. Daarin wordt aangegeven wat voor burgers niet-effectieve reacties zijn op stressvolle situaties. Wat niet werkt is:

Vermijden, doen alsof er niks aan de hand is, dringende zaken zoals de niet-cognitieve vermogens links laten liggen, om de hete brei heen draaien, vooral de ‘meetbare’ vakken mee laten tellen; Rationaliseren, je als overheid, experts vooral bezighouden met informatie, nieuw onderzoek en argumenten, nog meer regels en sancties; Paniekvoetbal, averechtse beslissingen, niet nadenken, mogelijke oplossingen die er zijn geen kans geven, alleen naar je eigen partijbelangen kijken; Te veel vragen van burgers (en organisaties) in stressvolle omstandigheden; Teveel invullen voor de ander (geen ruimte overlaten voor eigen keuzes); Korte termijn denken, iets aannemen wat aantrekkelijk en bruikbaar lijkt; Isoleren. Als je in je eigen bubbel leeft, dan zie je gevaren niet op tijd aankomen.

Valkuilen

In Focus 3 worden de volgende valkuilen genoemd als het om het meten van pedagogische kwaliteit gaat:

1.   Bevoogding. Overheid, docenten of opvoeders die overbezorgd zijn, te veel bemoeienis hebben. Onderwijs als moederkloek. Het ophemelen van kinderen of een gebrek aan duidelijke grenzen. De uitdaging is om te relativeren, verantwoordelijkheden duidelijk te maken en lef te tonen;

2.   Chaos (vrijblijvendheid). Erop rekenen dat jonge mensen zichzelf wel ontplooien. Onderwijs in losse brokken, te veel overlaten aan keuzes van leerling/student. De uitdaging is om te verbinden en te begrenzen, orde, samenhang en meer richting;

3.   Illusie. Droombeelden los van de realiteit; overdaad aanbieden, onderwijs als supermarkt. De uitdaging is om de eigen koers te kiezen, te inspireren en meer te profileren.

4.   Te hoge werkdruk en prestatiedwang. Het moeten (aan)leveren van gegevens en specifieke prestaties die te veel tijd opslokken. Onderwijs als bedrijf. De uitdaging is ruimte en tijd (eisen) bewaken, prioriteren, focus houden.

Doenvermogen nodig

Hoe kunnen we dat ‘doenvermogen’ van de WRR* toepassen voor persoonsvorming en sociaal emotionele educatie? Als we de kennis daarover gericht inzetten binnen onze eigen koers is dat constructief. Zolang dat maar niet de enige capaciteiten zijn die gaan tellen. Want het gaat niet alleen om zelfredzaamheid. Wat bedoelt de WRR* precies met dat doenvermogen in zijn publicatie? Volgens de Raad vallen daar onder: “een doel te stellen, in actie komen, volhouden, leren omgaan met verleidingen en tegenslag”. Als je dat kunt als burger, dan red je het veel beter met je geld, gezondheid en werk, ook in moeilijke tijden. Deze niet-cognitieve mentale vermogens zijn echter niet simpel te trainen. Anders zouden alle scholen dat al lang opgenomen hebben in hun leerplannen. Het gaat ook om temperament: Pakken mensen een probleem aan? Of gaan ze het liever uit de weg? Met die instelling ben je zo’n beetje geboren. De volgende niet-cognitieve vermogens zijn belangrijk voor de zelfredzaamheid en ook wel goed te trainen: zelfcontrole, geloof in eigen kunnen, omgaan met emoties, reflecteren op eigen houding, waarnemen van situaties, effectief reageren, doelen stellen en beter volhouden. Er is al veel succesvol materiaal op dit gebied en met Krachtenspel.nl leveren we ook een bijdrage. Veel methodieken die ik bedoel zijn echter moeilijk te vinden. Het gebied krijgt bovendien elke keer weer een andere naam. Vanuit een andere invalshoek. Dan heet het bijvoorbeeld niet “doenvermogen” (term van psychologen?), maar sociaal-emotionele ontwikkeling, persoonsvorming, actief burgerschap, sociale veiligheid of relationele vorming.

Om welk profijt gaat het?

Tot zover het WRR-rapport. En dan komt hier weer het gladde ijs…

Nu duidelijk is dat je het doenvermogen kunt trainen en het veel betere prestaties oplevert, zien allerlei grote Spelers op de markt daar de winst van in. Daarom bemoeien ze zich graag met dit terrein. Als ze dat grondig doen en er weinig speelruimte overblijft, hoe vermijden (school)organisaties dan de genoemde valkuilen? Qui Bono? Om welk profijt gaat het? Van wie? We willen toch niet alleen onderwijs dat de psyche van (jonge) mensen mentaal klaarstoomt om vooral prestaties te leveren ten behoeve van de economische groei? Als die ontwikkeling zou doorzetten, gaat het gegarandeerd meer (jonge) mensen opleveren die met hun ziel onder de arm lopen en de zin van hun leven missen. Tenzij die grote Spelers bezield en enthousiast meewerken aan het leer- en leefklimaat en een Sociaal Klimaatakkoord… 😉. Het gaat niet uitsluitend of vooral om prestatie op scholen. Dat is een valkuil. Het gaat ook om sociale cohesie, verbinding, ontwikkeling van de genoemde capaciteiten, autonomie, inspiratie en sociale samenwerking.

Kompas, thermometer en spiegel

We hebben dus een gemeenschappelijk meetlat nodig met een menselijke maat. Een duidelijk visiekader dat kan leiden. Maar dat moet ook weer niet knellen. Naast concrete doelen is er ruimte nodig om je te laten leiden en coachen. Wonderen, onbegrijpelijke factoren voor de wetenschap, kunnen helpen om er in stressvolle tijden boven op te komen: tranen op de juiste plek, een ijskoningin die smelt, vrienden die niet wegkijken, een goddelijke bron, een menselijke spiegel, muziek en kunstenaars. We zijn gewend om te meten of iets hoger of sneller gaat en hoeveel geld het kost. Dat is makkelijker. Maar onze mentale vermogens moeten we niet te veel richten op meetbare prestaties die gemakkelijk te meten zijn. We zijn als mens meer dan dat. Je moet ook elke dag tijd en ruimte over hebben om andere dingen te doen dan werken en leren. Ruimte om creatief en sociaal te zijn. Anders werkt het op de lange termijn averechts. Daarom is er niet alleen een meetlat nodig die kijkt hoe groot we zijn. Maar ook een meetlat die lijkt op een kompas, een thermometer en een spiegel en NU voldoende oefening biedt:

1.   Voor de focus is een meetlat als Kompas nodig dat we samen kunnen gebruiken. Op het gemeenschappelijke kompas kun je samen bekijken en bepalen waar je bent op dit gebied, hoever je bent en waar je naar toe gaat;

2.   Voor een succesvolle samenwerking zijn concrete opdrachten handig die leiden naar een gemeenschappelijke Uitvoering, een voorstelling waarin mensen kunnen zien wat de leiders concreet gaan doen.

3.   Om bij de tijd te blijven, is het nodig om NU te oefenen in het omgaan met sociale problemen zoals: (verbaal)geweld, werkstress, manipulatie, verleidingen, nepnieuws, overheersing en verwarring etc. Daarbij gaat het ook om krachten die onder gedachten spelen;

4.   Voor de inspiratie is een Spiegel fijn. Om te kunnen reflecteren op (niet) effectieve reacties op de krachten in dit gebied;

5.   Voor de gezelligheid en de sfeer is een Thermometer handig. Eentje die je zelf kunt instellen. Want de een heeft warmte nodig, een ander koelte en sommigen een koude douche.

De letters van deze vijf punten vormen samen het woord: KUNST. Naast de huidige (top)SPORT- mentaliteit, kunnen we namelijk heel goed levenskunst gebruiken.

Het krachtenspel

Deze aanpak is ook uitgewerkt op de website www. Krachtenspel.nl (open source) in de vorm van sociaal emotionele educatie voor jong en oud. De auteurs hebben de website in eigen beheer en werken zonder commercieel doel. Ze willen het gedachtegoed zoals in Focus 3 en methodieken die zich bewezen hebben (weer) toegankelijk maken. Een nieuw eigentijds jasje geven. We zijn op zoek naar organisaties die vanuit dezelfde kernwaarden met ons willen samenwerken. Om welke methodieken gaat het? Om wat voor werkmateriaal? Een voorbeeld: In de downloads staat, het korte verhaal Het krachtenspel. De bovenstaande principes van (levens)kunst zijn hier toegepast: De koningin is inspirerend leider geworden en heeft de K van Kompas toegepast; Het komt tot een gemeenschappelijke voorstelling (U van uitvoering) van de ministerraad waar iedereen van geniet; Je kunt er als professional direct mee aan de slag. Het is voor alle leeftijden (N van NU); Er staan vragen en oefeningen bij om te reflecteren (S van Spiegel); En je houdt het lekker warm op een koude dag (de T van Thermometer).

*Wetenschappelijk Raad voor het Regeringsbeleid. WRR-rapport nr. 97: Weten is nog geen doen. Een realistisch perspectief op zelfredzaamheid. 24 april 2017. Er is ook een samenvatting van beschikbaar.

**Focus 3, instrument om beleid te toetsen op pedagogische kwaliteit, Mieke Vollenhoven. (CPS, 1999). Dit instrument is met succes gebruikt als basis voor beleid in allerlei typen onderwijs. Voorbeeld: ROC Willem 1 College in Den Bosch. Deze organisatie heeft jaren later een prijs voor pedagogische kwaliteit gekregen (Coen Free). Er zijn bij de auteur nog exemplaren verkrijgbaar voor beleidsmakers. Graag een berichtje indien belangstelling.

Zijn ze verwend of moeten ze zich nog wat meer ontwikkelen? Nee, ze zoeken geen loopbaan maar een vliegroute…

Mieke Vollenhoven

“What’s your name? Vroeg de leraar terwijl ik voor de klas stond. Ik verstond het niet goed maar wilde dat niet toegeven. De klas zat te kijken en ik was bijna 13. Spannend. “Yes”, antwoordde ik op goed geluk. De leraar zei dat ik een 1 had en ik mocht weer gaan zitten. Vele jaren later, kreeg ik het cijferlijstje van dat jaar onder ogen. Samen met een briefje over mijn leerprestaties in de brugklas: “M. kan niet goed leren, ze mag blij zijn als ze ooit de MAVO haalt” stond erop. Gelukkig had ik meer succes toen ik het las.

Waar ga je naar toe?

Waar was ik met mijn hoofd? Misschien bij mijn vrienden die geen van allen naar die school moesten? Mijn moeder in het ziekenhuis? Ik zag die hele klas niet zitten. Ik had geen idee wie welke leraar was. Ik liep met mijn ziel onder de arm en was niet de enige. De hele klas deed het vrij slecht. De meeste bleven zitten of moesten weg. Wat was er aan de hand met die docent? En met de anderen docenten daar? Ik kende hun naam nauwelijks en zij de mijne niet. Het betrof het eerste jaar dat docenten – tegen hun zin in – met een ander systeem moesten werken. Een systeem dat er bij hen was doorgedrukt. Nou, dat was te merken. Jaren later ben ik, na diverse omwegen, afgestudeerd en nog later vertelde een specialist me dat ik hoogbegaafd was. Alweer een verrassing. Steeds weer die beoordeling.

Het voordeel van een dergelijke ervaring is, dat je erg gemotiveerd kunt raken. Je hebt je ziel te vinden, een naam te krijgen. Ik kreeg zin om iets te betekenen voor jongeren die met hun ziel onder de arm lopen. Maar dat wist ik toen nog niet. Ik zocht…zonder te weten waarnaartoe, vanuit het gemis. Eerst specialiseerde ik me in de ziel (heb ooit theologie gestudeerd), volgde later een gedegen coachopleiding en werd specialist op het gebied van persoonsvorming. Ja, zo heet dat nu. Elke keer heet het weer anders. Waarom vertel ik dit? Om te laten zien dat dit probleem van de ziel onder de arm niet nieuw is.

Welke krachten?

Welke krachten spelen in op jongeren die de weg niet vinden? Ik doe een greep uit de krachten op Krachtenspel.nl:

–       Is het de kracht om te spreken en te oordelen (de Praatgeest)? Een goede Spreker kan een Praatjesmaker worden of een Kwaadspreker. Dan schrijven mensen rare rapporten, roepen ze dat iets nepnieuws is of juist niet, gaan ze digitaal pesten, opscheppen of blijven ze maar kletsen;

–       Is het de kracht die mensen laat heersen (de Heersgeest)? Deze kracht kan zorgen voor afstand, kloven tussen de markt, de mensen, het geld en hun ziel. Als geld de nieuwe religie is (we moeten toch steeds cashen?), kan een Leider op die manier een Heerser of Overheerser worden. In plaats van een Leider;

–       Of is het soms de kracht die kan zorgen voor illusies (de Droomgeest)? Moeten mensen uitkijken dat ze niet te ver wegdromen. Een beetje realistisch blijven? Gewoon een baan zoeken en geld verdienen.

Maar hoe doe je dat als je met je ziel onder de arm loopt? Dan is het logisch dat je zoekt naar nieuwe wegen…De krachten spelen op elkaar in. In mensen, groepen en de samenleving. Dromen, verwarring, nieuwe ideeën, overheersing en perspectieven werken op elkaar in. Maar geen nood. De groep kansrijke jongeren die met hun ziel onder de arm lopen, vormt – juist vanwege hun verlangen – ook de groep mensen die nieuwe wegen kunnen vinden. De groep wordt groter, ook onder dertigers en ja, ook boven de 30 zitten ze erin.

Geen loopbaan maar vliegroute

Vertel me niet dat deze jongeren verwend zijn en gewoon iets moeten kiezen. Daarvoor zit het zwerven en het niet weten te diep. Het gaat in deze groep vaak niet om jongeren die wereldvreemd zijn en wat meer zicht op hun loopbaan en ontwikkeling nodig hebben. Het gaat niet om buitenbeentjes. Deze jongeren kunnen de wereld rondreizen, mooie baantjes vinden. Het gaat in dit geval niet om de behoefte aan een concrete beroepsopleiding. Of om een brede ontwikkeling. Deze jongeren weten best wat ze leuk vinden. Het gaat niet om een gebrek aan zelfinzicht, het is geen onwetendheid. Deze jongeren weten zichzelf vaak goed te presenteren en vertellen je graag hoe de wereld in elkaar zit…Het zit niet in hun hoofd.

Ziel onder de arm

Het probleem dat om een antwoord vraagt, zit er onder. In het gegeven dat deze jongeren met hun ziel onder de arm lopen. Die uitdrukking is er niet voor niks. Je ziel, dat ben je zelf. Je bent niet alleen je hoofd of hart maar het gaat om al je krachten. Je ziel hoort niet onder je arm te zitten. Als je hart de weg niet weet, zit het probleem ook in de wereld om je heen. Dan kun je – ook al loop je de hele wereld rond – en ben je populair, niet goed met jezelf uit de voeten. Dan ben je ergens, diep vanbinnen, niet verbonden. Je kunt je krachten niet bundelen. Je kent in zekere zin je eigen naam nog niet. Je hebt wel goeie vrienden en een aardige familie maar toch ben je jezelf kwijt. De vraag is niet alleen: Wie ben ik? Waar wil ik naar toe? Maar ook: Hoe kan ik op deze aardkloot iets betekenen? Deze jongeren zijn niet verwend. Ze zoeken geen loopbaan maar een vliegroute. Het antwoord op hun vraag kun je niet in een vak (of een extra vak) op school aanreiken. Een vak kan helpen maar met een vak creëer je geen andere wereld.

Waar haal je de kracht vandaan?

….Al toch zeker een jaartje of twee geen idee, wat te willen als we later ‘groot’ worden. Ergens moet ik de kracht vandaan halen, waardoor ik mijn doel, route, weg, of overstap op Utrecht centraal weet te bereiken. Langzaam maar toch zeker, kruip ik gestaag uit mijn bubbel en begeef mij weer op sociale media omdat het zo maar is zou kunnen zijn, dat ik het heb gevonden. Je kent het wel, een reden om op te staan en iets te betekenen voor de maatschappij, de geest krijgen…

Dit stukje is geschreven door een jonge man die net terug is van een “wereldreis”. Dat ging hem makkelijk af. Net als zijn laatste baan als manager. Maar het voldeed van geen kanten. Hij gaat nu – naast een baantje om rond te komen – als vrijwilliger werken bij het team van Krachtenspel.nl. Daar verdien je niks extra’s mee (hooguit een onkostenvergoeding) maar misschien levert het wel veel op. Ineens kreeg hij de geest bij het werken met het werkmateriaal dat op de website staat. Binnenkort gaan we samen naar een groep studenten die ook met hun ziel onder de arm lopen. Het gaat niet om het aanbod. Dat kan alleen helpen. Het gaat niet om de dialoog tenzij je met woorden de ziel kunt raken. Er kan alleen iets moois gebeuren als we naast inzicht ook ervaren dat het om onze kern gaat. Het gaat om een ander perspectief, de ervaring dat je de geest kunt krijgen. Het is niet eenvoudig. Je moet de geest, als je deze al krijgt, ook nog zien te behouden. Het gaat niet alleen om het lopen en het vliegen, maar je moet ook weer kunnen landen! Maar het kan lukken als je met je krachten aan het werk gaat, ermee aan het werk blijft en ook iets voor anderen wilt betekenen. Zouden we die ervaring, dat perspectief bij die studenten kunnen aanreiken? Dat zou een wonder zijn. Toch? De workshop heet: De geest krijgen met Krachtenspel.nl?

Goud voor de school? 

Wie zorgt er voor studenten die niet weten waar ze naar toe willen? Wie geeft hen op hun donder als dat nodig is? Het helpt als je er als coach voor kunt zorgen dat deze jongeren de geest krijgen. Dat ze ergens de kracht vandaan halen en gaan samenwerken. En iets gaan betekenen in de opleiding. Het gaat niet om een project of vak dat hen een bepaalde kant op stuurt. Wel om mensen als levende voorbeelden, een coach en inspirerend werkmateriaal. Er is een andere leef – en werkomgeving nodig voor jongeren die met hun ziel onder hun arm lopen. Een wereld die bezield is en uitdaagt. Waar begint die wereld? Precies op de plek waar het verlangen zit. Het gemis. Die plek is goud waard. Deze jongeren zijn goud als ze in hun element raken. Dan kunnen ze over hoge bergen vliegen. Net als de kraanvogel…

Als je de geest krijgt, vind je het niet erg dat je een stuk minder gaat verdienen. Dan ben je niet verwend! Jongeren die met hun ziel onder de arm lopen, hebben vaak een enorme gave. Ze missen hun betekenis met een kracht die je omver kan blazen. Ze willen ergens, hoe dan ook, de kracht vandaan halen. Uit zichzelf, vrienden, de geest van het leven… of hoe je de Geest van het leven ook noemen wilt. Ze blijven zoeken tot ze de smaak te pakken hebben. En – als ze de draad te pakken hebben – kunnen ze, omdat het diep zit, blijven doorgaan; niet meer loslaten. Dat zie ik. Ze willen iets betekenen dat je nooit met punten of geld kunt verdienen. Ze gaan niet voor de bijl voor mooie woorden, leuke presentaties, games, drugs of verkooppraatjes. Of je moet ze als coach zo op hun donder geven dat ze het – hoop ik – wel laten. Dat stellen ze op prijs. Geloof ik. Ze zijn niet onder de indruk van een coach die lief doet of goed kan luisteren. Ze willen inspiratie. Op de website Krachtenspel.nl (open source, non-profit) geven we – om dit te kunnen bereiken – in de vele downloads hele concrete voorbeelden (verhalen, spel, oefeningen, informatie, filmpjes) om de krachten van de geest te leren kennen, te hanteren en te bundelen. Wil je iets bereiken met jongeren die met hun ziel onder de arm lopen? Of het werkmateriaal delen met coaches die hen kunnen bereiken? Dan kunnen ze het verder misschien zelf wel… 😉

www.Krachtenspel.nl (open source, non-profit)

Actief kennismaken als professional? Zie de workshop bij de activiteiten op de website: De volgende is op 29 maart 2019 in het Element in Amersfoort.